In de ban van de flamenco

Erover praten op het forum Uitprinten Stuur naar een vriend

Flamenco is een kunstvorm, eigenlijk een verzamelnaam voor muziek, zang en dans. Als je flamencodansers aan het werk ziet, kan je niet anders dan blijven kijken. Fiftytoo zet de de flamenco met plezier in de spotlights.

Oorsprong en kenmerken

De oorsprong van de flamenco ligt in de zuidelijke provincies van Spanje. Naast zijn Roma-oorsprong zijn er ook Spaanse, Byzantijnse, Sefardische en Moorse invloeden. In de moderne flamenco kunnen we ook Latijns-Amerikaanse elementen terugvinden.

Kenmerkend zijn de zuiderse klanken, de uitbundige muzikale versieringen en het sterke ritme. Emotie en expressie staan centraal. De flamenco-dansstijl valt op door de specifieke voetenritmes en de sierlijke bewegingen van de polsen en armen.

Die arm- en handbewegingen vinden waarschijnlijk hun oorsprong in India, omdat de zigeuners ooit daarvandaan naar Europa trokken. Je ziet ook nu in Indiase dans nog altijd overeenkomsten in arm- en handbewegingen met flamenco. De voetbewegingen zijn waarschijnlijk later ontstaan, om het ritme aan te geven en als een vorm van muziek. Het voetenwerk was trouwens oorspronkelijk alleen het domein van de mannen.

Stijlen

Spaanse flamenco bestaat in talloze varianten, gaande van serieus en zwaar tot vrolijk en speels. Voor elke gemoedstoestand is er een lied of een dans. We lichten er vier stijlen uit:

- Soleares
Naar de soleares wordt vaak verwezen als de moeder of basis van de flamenco. De muziek volgt een 12-tellig ritme met aanvang op de 1. Soleares gaan meestal over somberheid en eenzaamheid. De muziek, zang en dans zijn ernstig of zwaar.

- Alegrías

Ook de alegrías zijn een oudere vorm, met eveneens een ritme van 12 tellen. Zoals de naam het zegt, zijn de alegrías vrolijk. Ze beelden vaak vreugde uit.

- Bulerías

De bulerías zijn waarschijnlijk afgeleid van de Alegría, maar ze zijn sneller. Ze hebben een lichtvoetig ritme en gaan over humoristische thema’s of over de liefde. Bulerías worden geteld in 12 tellen, maar starten op de 12. Ze worden vaak op feestelijke gelegenheden gespeeld/gedanst/gezongen.

- Tangos

Tangos zijn populaire melodieën en dansen, met een losse, vrolijke en speelse stijl. Ze worden geteld in 4 tellen. Er zit vaak veel ritmische variatie in.

Als er bij flamenco een instrument wordt bespeeld, is dat meestal gitaar. Er zijn speciale flamencogitaren, die lichter zijn dan klassieke gitaren.

Het oog wil ook wat

De virtuoos dansende rokken van de flamencodames springen in het oog. De vorm van de jurk wordt ook wel de ‘gitaarvorm’ genoemd en is bedoeld om de dame een zo ‘voordelig’ mogelijk figuur te geven: een mooie wijde hals (het haar best vast, om de nek langer te laten lijken), jurk strak over de taille en wijder vanaf de heupen, met stroken aan de rok die ervoor zouden zorgen dat de vrouw een trotsere manier van lopen kreeg… Vaak hebben de jurken een bolletjesmotief.

De accessoires zijn ook het vermelden waard. Zag je de aangepaste sjaals en haarkammen al? De dames hebben ook vaak een waaier.

De echte flamencoschoenen hebben ijzeren nageltjes aan voorkant en hak. Die maken een specifiek geluid. Heren dragen meestal laarzen. Zwart en rood zijn de meest voorkomende kleuren.

Overtuigd?

Wil je zelf flamenco leren dansen, dan moet je natuurlijk niet meteen een hele outfit kopen. Een lange, wijde rok en schoenen met een stevige hak volstaan voor de dames. De heren kiezen een broek die comfortabel zit en schoenen of laarzen met een stevige hak.

Voel jezelf nooit te oud om met flamenco te beginnen! In de traditionele flamenco worden jonge dansers als niet volwassen genoeg beschouwd om de ‘ziel’ van de flamenco te vertolken.

Er zijn dansscholen met lessen specifiek voor 50-plussers. Kijk bijvoorbeeld eens bij Lunar in Deurne. Wie weet is de flamenco je wel op het lijf geschreven!

De flamenco kreeg alvast wereldwijde waardering: in 2010 heeft de Unesco de flamencomuziek op de lijst van het Cultureel Werelderfgoed gezet.