Hoe gezond of ongezond is koffie?

Erover praten op het forum Uitprinten Stuur naar een vriend

Maar liefst 21,2% van de Belgen drinkt koffie. Op water na is dit de meest populaire drank. Koffie is universeel en voor iedereen. Men drinkt het ’s morgens, ’s middags en ’s avonds. Men drinkt het van Japan tot Jamaica, van België tot Chili. Koffie heeft een smaak, een aroma, een heerlijke geur. Koffie heeft kleur, kan koud of warm zijn en is van alle leeftijden. Koffie drinken is gezelligheid, emotie en beleving.

Of koffie nu echter gezond of ongezond is, dat is niet altijd duidelijk ondanks de talrijke studies die hierover gevoerd zijn. Koffie blijkt zowel voor- als nadelen te hebben voor het lichaam. We zetten deze even op een rijtje en dan is het aan jou om te beslissen of je nog een tasje drinkt!

De weldaden van koffie

Koffie remt Alzheimer

Een reeks van studies in de afgelopen jaren lijkt een sterk verband aan te tonen tussen het drinken van koffie en een lagere kans op de ziekte van Alzheimer op latere leeftijd. Een onderzoek van de Universiteit van Zuid-Florida deed daar enkele maanden geleden nog een flink schepje bovenop: koffie zou alzheimer zelfs kunnen genezen.

De studie werd uitgevoerd bij muizen. Bij mensen zou het drinken van 5 koppen koffie per dag klontering van het schadelijke amyloïde-eiwit in de hersenen kunnen stopzetten. De betrokken wetenschappers zeggen dat er meer onderzoek nodig is en dat cafeïne mogelijk als medicijn zou kunnen worden ingezet tegen Alzheimer.

Koffie verkleint kans op Ziekte van Parkinson

Wie dagelijks koffie drinkt beperkt de kans op het ontwikkelen van de Ziekte van Parkinson. Dat zou vooral komen door de cafeïne. Sommige onderzoeken geven aan dat de kans op Parkinson verder daalt naarmate meer koffie gedronken wordt.

Koffie beschermt tegen kanker

Koffie heeft volgens een flink aantal wetenschappelijke studies een klein remmend effect op enkele vormen van kanker. Zo werken 2 koppen koffie per dag beschermend tegen leverkanker en de vorming van galstenen, volgens een groot Japans onderzoek.

Uit andere studies komen sterke aanwijzingen dat dagelijks koffiedrinken de kans op blaaskanker en dikkedarmkanker met ongeveer 20% verkleint. Het chlorogeenzuur in koffie zou hiervoor verantwoordelijk zijn, maar wetenschappers denken dat ook veel andere stoffen in koffie een rol spelen.

Koffie beschermt tegen diabetes type 2

Vergeleken met mensen die nooit of zelden koffie drinken, hebben mensen die dagelijks 2 koppen koffie per dag drinken een kleinere kans op het krijgen van diabetes type 2. Het gunstige effect geldt zowel voor gewone koffie als voor koffie zonder cafeïne. Onderzoekers denken dat de anti-oxydant chlorogeenzuur in koffie zorgt voor een vertraging in de opname van suiker (glucose) in de darmen.

Daardoor hoeft het lichaam minder van het hormoon insuline aan te maken, dat een hoge bloedglucosespiegel tegengaat. Koffie stimuleert bovendien de productie van insuline en maakt lichaamscellen gevoeliger voor insuline. Deze reeks van effecten verkleint de kans op diabetes type 2.

Opvallend is dat koffie, bij sommige mensen die al diabetes hebben, de bloedglucosewaarden in de war kan sturen. Daarom verdient het voor diabetici aanbeveling advies te vragen aan hun diëtist over het drinken van koffie.

Hart- en vaatziekten

Koffiedrinken verhoogt de kans op hart- en vaatziekten niet. Lange tijd werd vermoed dat koffie wel schadelijk zou kunnen zijn, maar dat had te maken met oudere statistische onderzoeken waarin ook veel rokers voorkwamen.

Nieuwe, grote recente studies onder niet-rokers, van onder andere de Amerikaanse Harvard Medical School, brengen geen enkel negatief verband aan het licht tussen koffiedrinken en de gezondheid van hart en vaten. Er zijn wel aanwijzingen voor kleine positieve invloeden. Zo zouden mensen die dagelijks 2 tot 3 kopjes koffie per dag drinken hebben een iets kleinere kans hebben op het krijgen van hart- en vaatziekten dan mensen die geen koffie drinken.

Koffie en de bloeddruk

In tegenstelling tot wat lange tijd is gedacht heeft koffie bij gezonde mensen niet of nauwelijks een effect op de bloeddruk. Wel kan de bloeddruk door de cafeïne iets verhoogd raken bij mensen die zelden of geen koffie drinken en dan ineens enkele koppen drinken. Het kan bij hen ook de hartslag versnellen. Als het lichaam gewend is aan koffie verdwijnt ook de licht bloeddrukverhogende werking, zeggen wetenschappers.

Bij mensen met hoge bloeddruk kan cafeïnehoudende koffie de bloeddruk wel permanent iets ophogen. Koffie zonder cafeïne is dan misschien een oplossing.

Alerter door koffie

Cafeïne stimuleert het centraal zenuwstelstel. Het verbetert de concentratie, de geheugenfuncties en het vermogen om logisch te redeneren. Koffie verhoogt de reactiesnelheid en maakt het voor de hersenen makkelijker om te schakelen tussen verschillende taken.

Maar neem je in korte tijd een grote dosis cafeïne, dan schiet je je doel voorbij. Het wordt dan juist moeilijker om je te concentreren en rustig te blijven. Koffie is ook niet bevorderlijk voor de slaap. Cafeïne blokkeert namelijk de werking van adenosine, een stof in je lichaam die zorgt dat je slaperig wordt.

Koffie vergroot snelheid en uithoudingsvermogen

Hoewel cafeïne in de sportwereld bij kleine hoeveelheden niet wordt gezien als een drug, kan de cafeïne in koffie wel degelijk de snelheid en de contractiesterkte van spieren vergroten. Uit onderzoek blijkt dat spieren dankzij cafeïne minder snel vermoeid raken en een groter uithoudingsvermogen hebben.

Dat heeft waarschijnlijk te maken met de calciumhuishouding in spiercellen. De reactiesnelheid en sterkte van spieren van geoefende sporters verbetert volgens wetenschappers merkbaar door een half uur tot een uur voor het sporten 2 tot 4 kopjes koffie te drinken.

De nadelen van koffie drinken

Verslavend effect

Door de stof cafeïne in de koffie kan het drinken van koffie een verslavend effect hebben. Onderzoek heeft aangetoond dat het drinken van twee koppen koffie per dag al voor een verslavend effect kan zorgen. Wanneer men stopt met het drinken van koffie kunnen ontwenningsverschijnselen voorkomen zoals hoofdpijn, prikkelbaarheid en zelfs depressiviteit.

Minder goed slapen

Melatonine is een stof die ervoor zorgt dat iemand beter maar ook gemakkelijker in slaap valt. Koffie verstoort het aanmaken van deze stof en kan het daardoor voor mensen moeilijk maken om in slaap te vallen. Het heeft veelal te maken met de stof cafeïne en zo heeft de ene persoon hier meer last van dan de andere. Dit heeft te maken met de afbraaksnelheid en deze kan per persoon verschillen.