Alles over zoetstoffen

Erover praten op het forum Uitprinten Stuur naar een vriend

Zoetstoffen veroveren de voedingsmarkt. Hoog tijd dat je weet wat je eet!

Zoet als smaak

Onze smaakzin is enorm belangrijk bij de keuzes die we maken qua voeding. Hij beïnvloedt ook hoeveel we eten. Onze smaakzin bepaalt mee in hoeverre we genieten van eten en drinken!

Zoet, zuur, zout, bitter en umami zijn de vijf basissmaken. Fiftytoo staat graag even stil bij ’zoet’. De zoete smaak doet je energierijke voedingsstoffen herkennen.

Mensen hebben een aangeboren voorkeur voor zoet. Met die voorkeur voor zoet moeten we voorzichtig omgaan. We hebben energierijk voedsel nodig, maar een overschot aan calorieën leidt tot overgewicht. De voedselindustrie speelt daarop in en brengt producten op de markt met caloriearme zoetstoffen.

Caloriearme zoetstoffen

Caloriearme zoetstoffen zijn stoffen die zoet smaken en die weinig of geen calorieën leveren. Ze kunnen dienen als een hulpmiddel bij het afvallen en op gewicht blijven. Ook voor je mondgezondheid hebben ze voordelen.

Alle caloriearme zoetstoffen hebben een hogere zoetkracht dan suiker. Dat is een voordeel natuurlijk. Je krijgt gemakkelijk een zoete smaak, zonder dat het calorieën oplevert. Caloriearme zoetstoffen worden gebruikt in een breed gamma van producten: frisdranken, kauwgom, snoepgoed, sauzen, bevroren desserts, yoghurt, pudding, … Ze worden ook gebruikt in de gezondheidszorg om medicijnen aangenamer te laten smaken.

- Denk je dat caloriearme zoetstoffen een recent fenomeen zijn? Niets is minder waar. De eerste algemeen gebruikte caloriearme zoetstof, sacharine, werd ontdekt in 1879. Sacharine (E954) levert geen energie en heeft een zoetkracht die 350 keer groter is dan die van suiker. Sacharine is erg populair als zoetstof in light producten zoals suikervrije frisdranken. Het wordt ook gebruikt in farmaceutische producten.

- Aspartaam (E951) is een kunstmatige zoetstof die 160 tot 200 maal zoeter is dan suiker. Omwille van zijn goede smaak is dit wereldwijd de meest gebruikte zoetstof: je vindt aspartaam in meer dan 3000 voedingsproducten. De bekende suikervrije Canderelproducten bevatten aspartaam. Een afgeleide van aspartaam is neotaam (E 961), een kunstmatige zoetstof en smaakversterker die tot 8000 keer zoeter is dan suiker!

- Acesulfaam Potassium of Ace-K (E950) is een synthetische zoetstof met een 200 keer sterkere zoetkracht dan normale suiker. Acesulfaam-K wordt niet opgenomen door het lichaam en levert dus geen energie. Naast zoetstof voor voeding en drank, wordt het ook gebruikt in mondverzorgingsproducten.

- Cyclamaat is een heel oude zoetstof die dertig tot vijftig maal zoeter is dan suiker. Niet iedereen is onder de indruk van het smaakprofiel. Cyclamaat (E952) is thermostabiel tot boven de gangbare keukentemperaturen, wat de zoetstof geschikt maakt voor koken en bakken. Deze zoetstof wordt ook gebruikt in frisdrank en confituren.

- Sucralose is dan weer een recente zoetstof. Het is de enige kunstmatige zoetstof die van suiker wordt gemaakt. In tegenstelling tot suiker wordt sucralose (E955) niet afgebroken in het lichaam. Het is bestand tegen hoge temperaturen zodat het ook kan gebruikt worden in voedingswaren die worden gebakken.

- Sinds december 2011 mag stevia in Europa als zoetstof gebruikt worden. De steviaplant komt van oorsprong uit subtropisch en tropisch Zuid- en Centraal-Amerika. Deze zoetstof is 200 tot 300 keer zoeter dan suiker. Lees het artikel ’Stevia, de nieuwste zoetstof’.

- Tel ook nog aspartaam-acesulfaam zout (E962), neohesperidine DC (E959) en thaumatine (E957) hierbij op, en het totaal van de Europees erkende zoetstoffen staat op 10.

Elke zoetstof heeft een eigen recept

Elke caloriearme zoetstof heeft zijn eigen smaakvariant. De verschillende zoetstoffen kunnen in combinatie met elkaar gebruikt worden. Door het combineren van twee of meer zoetstoffen is het mogelijk om eten en drinken een unieke smaak te geven.

Zo zijn de Canderel tabletjes een combinatie van Aspartaam en Ace-K, met een uniek aroma, om de smaak zo dicht mogelijk tegen suiker te brengen. Of Ti-Light een combinatie van suiker met aspartaam.

Zijn caloriearme zoetstoffen veilig?

Ondanks de ’aanvallen’ die zoetstoffen te verduren krijgen, beschouwen de Wereldgezondheidsorganisatie en de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid zoetstoffen zoals aspartaam als veilig. Er bestaat geen enkele wetenschappelijke studie die de tegenkantingen bevestigt.

Alle caloriearme zoetstoffen die in het Europa van vandaag gebruikt worden, zijn bovendien onderworpen aan strenge veiligheidsregels. De Europese goedkeuringsprocedure is heel grondig.

De Europese wetgeving legt niet alleen regels op rond veiligheid, maar ook rond etikettering. Als één van de bovenstaande stoffen gebruikt is in een product, dan staat dat vermeld op de verpakking.

Er zijn ook regels over het maximale gebruik van elke caloriearme zoetstof. Lees je ergens over de ADI, dan gaat het over de ’Aanvaardbare Dagelijkse Inname’. Voor aspartaam bedraagt die - voor een persoon van 60 kg - 90 tabletjes of 110 eetlepels poeder per dag. Daar blijf je normaal dus ver onder!

Oplossing voor diabetici

Caloriearme zoetstoffen hebben geen impact de bloedsuikerspiegel. Hun belang voor mensen met diabetes staat dan ook buiten discussie. Deze zoetstoffen laten diabetici van zoet voedsel genieten, zonder de bloedsuikers te verhogen.

Lees ook het artikel Diabetes, wat is het en hoe ga je er mee om?